Acht kansen voor innovatie in mobiliteit en transport: een analyse van het regeerakkoord

“Vertrouwen in de toekomst”

Nu het eerste stof in Den Haag is neergedaald na de publicatie van het regeerakkoord van het nieuwe kabinet Rutte III, is het tijd om te reflecteren op de kansen die de lijst maatregelen en ambities biedt voor innovatie in mobiliteit en transport.

Hoofdlijnen in het akkoord raken aan de ambitie om Nederland verder te verduurzamen en meer ruimte te geven voor werk en ondernemerschap. Sleutel in het faciliteren van werk, ondernemerschap en een vitale samenleving is mobiliteit. Laten we eens inzoomen op dit thema en de kansen die er ontstaan voor startups, corporate innovators en onderzoekers in het vormgeven van de toekomst van mobiliteit.

1. Open data en infrastructuur. Het open delen en benutten van overheids- en private data uit voertuigen, apps en slimme wegen leidt tot kansen voor dataplatforms en aanbieders van reisplanners (denk aan WAZE, TomTom). Echter, de volgende golf aan innovaties zal ook vragen om het faciliteren van (semi)autonome voertuigen, grotere stromen autoverkeer en het verbeteren van de veiligheid en doorstroom. Parallel aan deze kansen loopt natuurlijk de uitdaging van privacywetgeving.

2. Alle nieuwe auto’s emissieloos. Als het aan het nieuwe kabinet ligt, zullen alle nieuwe auto’s in 2030 emissieloos zijn en komt er dus de facto een einde aan de ontwikkeling en verkoop van de traditionele brandstofauto. Naast kansen voor de auto-industrie zit hier ook een opgave voor de energieleveranciers om hun infrastructuur hierop aan te passen, immers, veel auto’s zullen elektrisch gaan rijden. Gevestigde spelers in de energiewereld lijken al voor te sorteren op deze ontwikkeling. Zo kocht Shell vorige week laadpaalprovider Newmotion.

3. Pilots vervoer en betaling. Hier zitten de kansen vooral in het ontsluiten van bestaande data van vervoerders, transactieplatforms en banken (waaronder Translink) naar gebruikers en ontwikkelaars van nieuwe reisplatforms. Zo zijn er al startups gesignaleerd die van deur-tot-deur reserveringen en betalingen afhandelen, ongeacht het vervoer dat je gebruikt.

4. Naadloze OV beleving. Het leven van de reiziger zo makkelijk mogelijk maken. Dat vraagt om betrouwbare en actuele reisinformatie en een goede aansluiting van vervoersvormen op elkaar. Experimenten zouden zich hier niet enkel moeten richten op traditionele vervoersvormen als trein, tram en auto, maar ook op het groeiende gebruik van deelauto’s, -fietsen, en E-scooters. Hoe ontsluit je dit alles op een platform, zo efficiënt en duurzaam mogelijk?

5. Verkeersveiligheid. Nu het aantal verkeersongelukken lijkt toe te nemen en de wegen steeds voller raken, kan het kabinet niet heen om maatregelen voor de verkeersveiligheid. Samenwerkingen tussen autofabrikanten, wegenbouwers, digitale ontwikkelaars en experts kan leiden tot doorbraken in zowel infrastructuur als de reizigersbeleving.

6. Fietsinfrastructuur en -parkeervoorzieningen. De (e-)fiets is helemaal terug in de dagelijkse mobiliteitsmix van de Nederlander en krijgt ook in de nieuwe regeringsplannen een eenmalige boost van 100 miljoen euro (co-financiering), vooral voor fietsinfrastructuur en -parkeerplekken. Er ligt een kans in het delen van parkeerplekken (denk aan private grond die benut wordt door deelfietsaanbieders) en drukke fietsknooppunten kunnen intelligenter en efficiënter gemaakt worden door slimme apps of het benutten van verkeersdata. Waar commerciële fietsaanbieders inmiddels de productie amper kunnen bijbenen, zit de opgave vooral in het faciliteren van de fiets in stedelijk gebied. Coalities met Gemeenten en stadsregio’s zijn hierin dus van belang (ook om situaties zoals in Amsterdam te voorkomen).

7. Slimme en duurzame Luchtvaartnota. Er komt een nieuwe Luchtvaartnota met “slim” en “duurzaam” als kernbegrippen en ruimte voor uitbreiding van de regionale luchthavens en Schiphol. De uitdagingen van een groeiend volume vliegverkeer zijn duidelijk: hoe vangen we deze groei op een duurzame manier op met een minimale belasting voor milieu en omwonenden? Vernieuwers in de wereld van de luchtvaarttechnologie en slimme infrastructuur kunnen hier vol op inspelen.

8. Mobility as a Service. Mobiliteit als dienst, oftewel vraaggericht vervoer, wordt door Rutte III verder mogelijk gemaakt door nieuwe wet- en regelgeving. De kansen voor vraaggericht vervoersaanbod door traditionele vervoerders (concessiehouders), private partijen en publieke diensten (denk aan doelgroepenvervoer door UWV) zijn groot in zowel sterk verstedelijkt gebied, als ook in de rurale krimp- of industriegebieden. Experimenteren met nieuwe vormen van regionaal vervoersaanbod (los van de bestaande concessies) door middel van deelplatforms of publiek-private collectieven is nodig om iedereen mobiel te houden. Hierbij is vooral de financiering in publiek-private constructies een mooie uitdaging.

Tot slot is misschien wel de belangrijkste constatering dat mobiliteit is opgenomen onder het hoofdstuk “Nederland wordt duurzaam”. Hiermee lijkt het nieuwe kabinet duurzame vormen van mobiliteit als belangrijk middel voor de beoogde klimaattransitie (uitstoot broeikasgassen omlaag met 49% in 2030) te erkennen. En ja, dit is een belangrijk uitgangspunt voor hedendaagse innovatie en om te komen tot maatschappelijke impact in balans met de economische potentie die veel mobiliteitsinnovaties kunnen bieden.

Vertrouwen in de ambitie dat het nieuwe kabinet meer innovatie in mobiliteit en transport wilt faciliteren is er zeker. Echter, hoe ver de afzonderlijke maatregelen doorgevoerd zullen gaan worden valt te bezien. In ieder geval kijken wij uit naar het oppakken van kansen met onze partners en klanten.

Geprikkeld? Vragen? Of wil je eens sparren over innovatie in de wereld van mobiliteit en transport? Neem dan contact op met onze collega Karel van Eechoud (k.van.eechoud@next2company.com)